De wereld rond in 3 bijzondere verkiezingen
Met de Tweede Kamerverkiezingen nog vers in het achterhoofd bereidt Amsterdam zich alweer voor op de volgende verkiezing – of eigenlijk: verkiezingen. Want waar de rest van Nederland alleen voor de gemeenteraad naar de stembus gaat, mogen Amsterdammers en Weespers ook kiezen wie hen vertegenwoordigt in de stadsdeel- of bestuurscommissies. Eén grote verkiezing en 8 kleine – dat klinkt als een logistiek circus, maar het kan altijd gekker.
Buitenaards stembureau
Het eerste ruimtestation, Salyut 1, was ook meteen het eerste stembureau in de ruimte. In 1971 brachten daar 3 kosmonauten hun stem uit voor het 24ste congres van de communistische partij. In 1989 brachten opnieuw 3 kosmonauten hun stem uit vanuit de ruimte. Ditmaal werd vanaf het ruimtestation Mir gestemd voor de eerste ‘vrije verkiezingen’ van de Sovjet-Unie.
Voor de Mir-bewoners uit de VS duurde het nog iets langer voordat er kon worden gestemd. In 1996 vroeg astronaut John Blaha of hij vanuit de ruimte mocht stemmen. NASA zei ‘ja’, Texas zei ‘Houston, we have a problem’. De staat had namelijk geen voorzieningen om elektronische stemmen te verwerken. In 1997 werd een wet aangenomen die astronauten toestaat om elektronisch te stemmen, waarna David Wolf in datzelfde jaar als eerste Amerikaan stemde vanaf Mir. Sinds 2004 hebben astronauten aan boord van het International Space Station voor vrijwel alle presidentiële verkiezingen gestemd.
Stem-pool
Stel: je bent Australisch, je zit op de Zuidpool en je wilt stemmen. Wat te doen? Het antwoord lijkt simpel: stem per brief, per volmacht of geef je keuze elektronisch door. Maar wat als de wet bepaalt dat elektronisch stemmen niet mag en postverkeer de komende tijd niet mogelijk is vanwege de kilometers ijs rond je onderzoeksstation? Dan open je ’s werelds koudste stembureau! De stembiljetten worden naar de stembureauvoorzitter gemaild om uit te printen. Op verkiezingsdag brengen de ca. 50 bewoners hun stem uit, waarna de stemmen telefonisch worden doorgegeven aan een ambtenaar in Hobart. De stembiljetten worden daarna nog maandenlang bewaard in een opslag of op een schip, totdat de weersomstandigheden toestaan dat de biljetten naar Australië worden gestuurd.
Eén voor allen, allen voor één
Kiezers naar de stembus krijgen is soms een uitdaging, maar de stembus naar de kiezer krijgen is ook niet altijd makkelijk. In India bepaalt de wet dat stemmers binnen een straal van 2 km naar de stembus moeten kunnen.
In 2024 trok een team van 10 mensen daarom 2 dagen lang door de jungle van India om een stembureau te openen voor Haridas Udaseen, een Hindoestaanse monnik die in z’n eentje een tempel bewaakt in het Gir-bos. Nadat Udaseen, de enige kiesgerechtigde in het gebied, zijn stem had uitgebracht, bleef het stembureau nog de hele dag open. Want ook dát wordt voorgeschreven door de wet. De Indiase verkiezingen van 2024 duurden in totaal 44 dagen en werden in 7 fases georganiseerd. Van de 968 miljoen kiesgerechtigden brachten 642 miljoen hun stem uit.
De wereld rond in 3 bijzondere
verkiezingen
Met de Tweede Kamerverkiezingen nog vers in het achterhoofd bereidt Amsterdam zich alweer voor op de volgende verkiezing – of eigenlijk: verkiezingen. Want waar de rest van Nederland alleen voor de gemeenteraad naar de stembus gaat, mogen Amsterdammers en Weespers ook kiezen wie hen vertegenwoordigt in de stadsdeel- of bestuurscommissies. Eén grote verkiezing en 8 kleine – dat klinkt als een logistiek circus, maar het kan altijd gekker.
Buitenaards stembureau
Het eerste ruimtestation, Salyut 1, was ook meteen het eerste stembureau in de ruimte. In 1971 brachten daar 3 kosmonauten hun stem uit voor het 24ste congres van de communistische partij. In 1989 brachten opnieuw 3 kosmonauten hun stem uit vanuit de ruimte. Ditmaal werd vanaf het ruimtestation Mir gestemd voor de eerste ‘vrije verkiezingen’ van de Sovjet-Unie.
Voor de Mir-bewoners uit de VS duurde het nog iets langer voordat er kon worden gestemd. In 1996 vroeg astronaut John Blaha of hij vanuit de ruimte mocht stemmen. NASA zei ‘ja’, Texas zei ‘Houston, we have a problem’. De staat had namelijk geen voorzieningen om elektronische stemmen te verwerken. In 1997 werd een wet aangenomen die astronauten toestaat om elektronisch te stemmen, waarna David Wolf in datzelfde jaar als eerste Amerikaan stemde vanaf Mir. Sinds 2004 hebben astronauten aan boord van het International Space Station voor vrijwel alle presidentiële verkiezingen gestemd.
Stem-pool
Stel: je bent Australisch, je zit op de Zuidpool en je wilt stemmen. Wat te doen? Het antwoord lijkt simpel: stem per brief, per volmacht of geef je keuze elektronisch door. Maar wat als de wet bepaalt dat elektronisch stemmen niet mag en postverkeer de komende tijd niet mogelijk is vanwege de kilometers ijs rond je onderzoeksstation? Dan open je ’s werelds koudste stembureau! De stembiljetten worden naar de stembureauvoorzitter gemaild om uit te printen. Op verkiezingsdag brengen de ca. 50 bewoners hun stem uit, waarna de stemmen telefonisch worden doorgegeven aan een ambtenaar in Hobart. De stembiljetten worden daarna nog maandenlang bewaard in een opslag of op een schip, totdat de weersomstandigheden toestaan dat de biljetten naar Australië worden gestuurd.
Eén voor allen, allen voor één
Kiezers naar de stembus krijgen is soms een uitdaging, maar de stembus naar de kiezer krijgen is ook niet altijd makkelijk. In India bepaalt de wet dat stemmers binnen een straal van 2 km naar de stembus moeten kunnen.
In 2024 trok een team van 10 mensen daarom 2 dagen lang door de jungle van India om een stembureau te openen voor Haridas Udaseen, een Hindoestaanse monnik die in z’n eentje een tempel bewaakt in het Gir-bos. Nadat Udaseen, de enige kiesgerechtigde in het gebied, zijn stem had uitgebracht, bleef het stembureau nog de hele dag open. Want ook dát wordt voorgeschreven door de wet. De Indiase verkiezingen van 2024 duurden in totaal 44 dagen en werden in 7 fases georganiseerd. Van de 968 miljoen kiesgerechtigden brachten 642 miljoen hun stem uit.
