In maart 2026 mogen ook 16- en 17-jarigen stemmen voor de stadsdeelcommissies in Amsterdam en de bestuurscommissie in Weesp. Voor veel jongeren is dat een nieuwe, soms spannende ervaring. Ook voor de 16-jarige Abel uit stadsdeel West. Samen met zijn moeder Marije vertelt hij hoe er thuis over politiek wordt gesproken, wat hij op school leert over stemmen en hoe het voelt om binnenkort voor het eerst een echte stem uit te brengen.

Voor Abel is nog veel onduidelijk als het gaat om stemmen. “Ik heb nog geen idee wat ik ga stemmen. Ik heb om mij voor te bereiden op dit interview op de website van de gemeente Amsterdam gekeken hoe het precies werkt met de stadsdeelcommissie en het dagelijks bestuur,” vertelt hij.

Hoe een 16-jarige uit West zich voorbereidt op de stadsdeel-verkiezingen

Op school kreeg Abel les over de rechtsstaat en deden ze een oefenverkiezing voor de afgelopen Tweede Kamerverkiezing. “We moesten gewoon een partij aankruisen die we leuk vonden,” zegt hij. “Sommigen hadden geen idee en deden snel even de stemwijzer. En ik zag iemand die hem pas ná het stemmen invulde, om te kijken of het klopte.” Hij lacht erbij. “Het voelde soms een beetje als een spelletje.” Maar nu wordt het serieuzer. Nu telt zijn stem.

Politiek aan de keukentafel

Thuis is politiek nooit ver weg. Marije vertelt: “We bespreken thuis wat er speelt in de stad, in het land en in de wereld. Waarom er verkiezingen zijn en wat die beslissingen betekenen voor hoe we hier leven. Niet op een zware manier, gewoon als onderdeel van het dagelijks leven.”

Ze merkt dat zo’n open sfeer helpt. “Je hoeft niet precies te weten hoe alles werkt. Als je vragen hebt — stel ze. Dat geldt voor iedereen, ook voor volwassenen.”

In het stemlokaal: Marijes ervaringen en tips

Marije helpt al jaren in een stemlokaal bij de verkiezingen. Ze ziet vaak hoe spannend het voor nieuwe stemmers kan zijn. “Sommige mensen stappen binnen en zeggen meteen: ‘Ik hoop dat ik dit goed doe.’ Dan is het mijn taak om ze gerust te stellen.”

Haar advies aan stembureauleden:

• Leg het rustig en stap voor stap uit.

• Geef mensen de tijd.

• Blijf vriendelijk en toegankelijk.

En voor de nieuwe stemmers zelf heeft ze een cruciale tip: “Als je per ongeluk een fout maakt of iets verkeerd invult, kun je gewoon een nieuw stembiljet krijgen. Veel mensen weten dat niet en dan worden ze heel zenuwachtig. Maar er is echt geen reden voor stress.”

Praten jongeren onderling over politiek?

Abel merkt dat politiek in zijn vriendengroep niet altijd een groot onderwerp is. “Sommigen willen zeker stemmen, anderen twijfelen,” vertelt hij. “We hebben het er soms wel over, maar het gaat snel weer over andere dingen.” Toch ziet hij dat verkiezingen wel iets losmaken. “Als we samen stemwijzers invullen, dan wordt het eigenlijk best leuk. Iedereen wil uiteindelijk toch wel een beetje weten waar hij staat.”

Het helpt hem om er thuis wél makkelijk over te praten. “Dan snap je beter hoe het werkt. Het voelt minder ingewikkeld.”

Klaar voor het stemhokje

Voor Abel is zijn eerste stem een stap richting volwassen burgerschap. “Het is best spannend,” zegt hij, “maar ook gewoon leuk dat mijn stem nu echt meetelt.”

Met een oefenverkiezing op zak, gesprekken thuis aan tafel, de tips van zijn moeder en een paar luchtige momenten met vrienden, is hij klaar om in maart zijn stem te laten horen in stadsdeel West.